Nieuwjaarsconcert 2017 en Organisatie Verandering!


Nieuwjaarsdag

Ieder jaar kijk ik naar het Nieuwjaarsconcert uitgevoerd door de Wiener Philharmoniker. Ik wil dan echt niet gestoord worden door wie dan ook. Mijn ouders hadden deze traditie al en ik volg op een of andere manier hun voorbeeld. Ik heb het slechts één jaar niet kunnen kijken en dat werd uiteindelijk een heel slecht jaar, dus voor mij is het een must om dit te kijken. Maar toen ik het dit jaar zat te kijken realiseerde ik mij plotseling te relatie met organisatieverandering.
• Want hoe is het mogelijk dat 128 mensen op dezelfde manier met hetzelfde ritme, toon en passie diverse klassieke meester werken ten gehore brengen?
• Wat is er nu zo verschillend tussen uitvoering van een klassiek meesterwerk en de uitvoering van organisatieveranderingstraject?
• Zullen leiders betere change professionals worden als ze de kern van het organiseren van een orkest begrijpen? Volgens mij wel. Laten we dit eens samen bekijken.

* Geert-Jan de Steur
** Bronnen

Dirigent (vergelijkbaar met een CEO)

Dirigeren is de kunst om een muziekvoorstelling te leiden, zoals orkest of een koor. Een dirigent of dirigente is de leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap. Een dirigent leidt de repetities en de officiële uitvoeringen voor publiek of opname en beslist hoe een compositie gespeeld en/of gezongen wordt, de zogenaamde interpretatie. De werkelijke kunst van het dirigeren bestaat niet zozeer in het aangeven van de maat, als wel in het overbrengen van emoties, musici overtuigen van de gewenste interpretatie, en hen motiveren.
Tot de vereisten voor een goede dirigent behoren een gedegen muzikaal inzicht, ijzeren wil, grote stressbestendigheid, grote algemene cultuurkennis, overredingskracht, verbeelding, en, naast een goede dirigeerslag (al dan niet met een baton), een uitstekende conditie. Hierdoor is hij/zij in staat om de groep boven zichzelf uit te laten stijgen zodat zij zelf verantwoordelijk willen nemen voor de uitvoering van het muziekstuk. Bekende dirigenten van de Wiener Philharmoniker die hiertoe in staat waren:
– 2017 Gustavo Dudamel
– 2016 Mariss Jansons
– 2015 Metha Buchbinder
– 2014 Eschenbach
– 2013 Georges Pretre
– etc

Orkest (vergelijkbaar met een Organisatie)

Een orkest is een groot muziekensemble (typisch voor klassiek muziek) dat bestaat uit een in secties verdeelde verzameling van snaarinstrumenten zoals de violen, altviolen, cello’s en contrabassen, houtblazers, koperblazers en percussie-instrumenten. Andere instrumenten zoals de piano, celesta en harp staan vaak alleen in een aparte sectie. Een volledig orkest wordt vaak een symfonie of filharmonisch orkest genoemd. Het aantal musici in een symfonie of filharmonisch orkest varieert van 70 tot ver over de honderd musici, afhankelijk van het soort muziek stuk dat er gespeeld wordt of gaat worden. Als voorbeeld bestaat het Weens Filharmonisch Orkest voor het Nieuwjaarsconcert uit 128 musici!

Nu kan de Wiener Philharmoniker het Nieuwjaarsconcert uit echt wel alleen zonder dirigent spelen (uitvoering). Maar om iedere keer weer boven zichzelf uit te stijgen, zal het een dirigent nodig hebben. Het is echter het orkest zelf dat het iedere keer mogelijk maakt om het Nieuwjaarsconcert op hetzelfde kwaliteitsniveau (continue afstemming) en wisselend leiderschap uit te voeren

Partituur (vergelijk met het Operationeel Plan)

De dirigent maakt veelal gebruik van een partituur, een visueel system of muziekboek waarin de partijen van alle instrumenten en stemmen staan met hun muzieknotatie. Dit wordt dan weergegeven met behulp van symbolen. De componist of arrangeur is degene die de partituur samenstelt en de notatie erin verzorgt. De diverse instrumentgroepen worden vooraan het systeem gegroepeerd door middel van een haak. Bij composities voor het klassieke orkest, is er een specifieke partituurvolgorde, Deze omschrijft de volgorde, van boven naar beneden, waarin de notenbalken dienen te worden geplaatst. De partituur volgorde rangschikt de instrumenten volgens de diverse instrumentgroepen, en bovendien van hoog naar laag. Veel dirigenten spelen ook zelf een instrument en zo kan het gebeuren dat vele musici later dirigent worden. Ook componisten hebben vaak het dirigeerstokje gehanteerd.

Conclusies:

Dus, we hebben nu een reden om het muziekstuk te spelen en we hebben een visie, we hebben een leider, we hebben een organisatie, we hebben een team en we hebben een structuur zodat iedereen weet wie wat moet doen met wie en wanneer. Hoe adembenemend schoon het resultaat hiervan is kunnen we allemaal zien tijdens het Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker.

Verander programma’s

Om verander programma’s te laten draaien heb je precies dezelfde ingrediënten nodig. Maar verander programma’s laten bijna nooit dezelfde adembenemende resultaten zien. Hoe komt dat nou? Wat is er nu zo anders volgens jou?
Ik denk zelf dat het echte verschil in de volgende details zit:

1. Alle leden van een orkest zien de dirigent als de vertaler van de intentie, achtergrond en psychologie van de componist/schrijver van het betreffende muziekstuk. Alleen dan kunnen de musici het muziekstuk zelf ten gehore brengen op de manier zoals het bedoeld was. Edoch niet alle medewerkers van een bedrijf zien hun leiders als de vertalers van de strategie van de organisatie en wordt de strategie zodanig vertaald dat medewerkers deze ook zelf kunnen uitvoeren.

2. Alle leden van een orkest hebben dezelfde passie voor muziek anders zouden ze nooit op dit niveau kunnen spelen. En heeft het ook geen nut deelgenoot te zijn van dit orkest. Edoch niet alle medewerkers van een bedrijf hebben een echte passie voor veranderen. Of worden uitgedaagd die te ontwikkelen als ze blijvend deel willen uitmaken van de betreffende organisatie.

3. Alle leden van een orkest accepteren dat het muziekboek of de partituur is wat het is. Dit is hun ondersteuning of routeplan voor continue afstemming en samenwerking om geen valse noten te spelen. Edoch niet alle medewerkers zijn het erover eens dat slechts 1 routeplan de standaard is om te bepalen wie wat doet, wanneer en met wie. Vergeet niet dat wij veranderprofessionals duizenden methoden, aanpakken en technieken (de één nog complexer dan de andere) hebben om te bepalen wie wat doet. Maar toch ervaren we nog steeds problemen om op verschillende niveaus afstemming te organiseren.

Epiloog:

Stel dat je in 2017 toevallig je organisatie echt zou willen veranderen en je wilt je medewerkers dit zelf laten doen. En je wilt dit doen door deze zojuist besproken continue afstemmings-ingrediënten (alignement) binnen je organisatie te brengen, zonder dat het meteen complex wordt. En je wilt ook geen bataljon externe consultants inhuren, weet dan dat er een eenvoudige oplossing is!

*Geert Jan de Steur is veranderexpert bij uitstek en oprichter, ontwikkelaar en eigenaar van Drawbridge54, een web-based “continue alignement aanpak”. Die resulteert in bewustwording en versnelling van de uitvoering van verander- en verbeterprogramma’s.

**Bronnen: Website Vienna Philharmonic; Wikipedia over Orkest, dirigent en partituur en diverse andere websites.


Meer over DrawBridge 54...


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *